ابر بحران برق در ایران، نگاهی به دلایل و علل
بحران برق در حکومت ایران یکی از معضلات جدی در سالهای اخیر بوده که علل متعددی دارد. این مشکلات شامل سوءمدیریت، عدم سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی، و… است که در مجموع منجر به قطع مکرر برق و آلودگی شدید هوا شدهاند.
یکی از دلایل اصلی بحران برق در ایران، کاهش ظرفیت تولید نیروگاههای برق است.
این نیروگاهها اغلب فرسوده بوده و به دلیل عدم سرمایهگذاری کافی، بهروزرسانی نشدهاند.
بهعلاوه، استفاده گسترده از سوخت مازوت برای تولید برق به دلیل کمبود گاز، موجب افزایش آلودگی هوا شده است.
با توجه به اینکه بیش از ۷۰ درصد گاز مورد نیاز از میدان گازی پارس جنوبی تأمین میشود، کاهش ذخایر این میدان فشار زیادی به شبکه برق وارد کرده است.
حکومت ایران با وجود برخورداری از منابع عظیم انرژیهای تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی و بادی، سرمایهگذاری کافی در این حوزه انجام نداده است.
در حالی که کشورهای همسایه مانند امارات، بهرهوری بسیار بیشتری از این منابع دارند، تمرکز حکومت ایران بر پروژههای هستهای با بازدهی پایین و هزینههای بالا قرار داشته است.
بهعلاوه، حکومت ایران نتوانسته بدهیهای خود به تأمینکنندگان گاز از جمله ترکمنستان را بهموقع پرداخت کند، که این موضوع به کاهش واردات گاز منجر شده است.
از سوی دیگر، رشد جمعیت و افزایش مصرف انرژی بدون برنامهریزی برای توسعه شبکه برق نیز فشار زیادی بر این بخش وارد کرده است.
اظهارات دو مقام صنفی در مورد دلایل بحران برق
در همین حال دو مقام صنفی از دو بحران برق حکومت ایران سخن گفتهاند. یکی مشکل تأمین انرژی صنایع و دیگری بیعلاقگی بخش خصوصی به سرمایهگذاری است.
یک مقام اتاق بازرگانی اعلام کرد که بحران برق به دلیل کمبود انرژی برای صنایع و الزام به پرداخت «حق ترانزیت برق» به واحدهای کوچک، تشدید شده است.
همچنین، نایب رئیس شرکتهای تولیدکننده برق تأکید کرد که «بدون حذف واسطهگری وزارت نیرو» و مشارکت مستقیم سرمایهگذاران، ناترازی در تولید و مصرف باقی خواهد ماند.
عباس جبالبارزی، نایب رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی، گفت کاهش فشار گاز و توقف «مازوتسوزی» باعث کاهش تولید برق در نیروگاهها شده است.
وی اشاره کرد این وضعیت موجب بحران برق واحدهای صنعتی شده و برخی کارخانهها باید دو روز در هفته بدون برق باشند.
او از قانون جدیدی خبر داد که «واحدهای کوچک و متوسط» را ملزم به پرداخت حق ترانزیت برق کرده است.
او این هزینه را غیرمنطقی دانست، زیرا این واحدها برق را از بورس انرژی خریداری نمیکنند و ترانزیت واقعی برای آنها انجام نمیشود.
وی تأکید کرد که وزارت نیرو هزینههای مذکور را از ابتدای سال جاری به صنایع تحمیل کرده است.
این امر فشار مالی سنگینی به صنایع وارد کرده زیرا توان افزایش قیمت محصولات را ندارند.
درهمین زمینه
در میان سرما و یخبندان نیرو سه نیروگاه برق از مدار خارج شدند
مشکلات ساختاری عامل اصلی بحران برق
رضا ریاحی، نایب رئیس هیأت مدیره شرکتهای تولیدکننده برق، مشکلات ساختاری در اقتصاد برق را عامل اصلی بحران برق دانسته است.
او گفته سرمایهگذاران به دلیل ناترازی درآمد و هزینهها و بدهیهای ارزی از ادامه فعالیت در این صنعت منصرف شدهاند.
او افزود که سیاستهای اصل ۴۴ قانون اساسی بهدرستی اجرا نشده و وزارت نیرو همچنان کنترل کامل بر قیمتگذاری سوخت و برق دارد.
ریاحی پیشنهاد داد برای رفع بحران برق، وزارت نیرو از زنجیره خرید و فروش برق خارج شود و ارتباط مستقیم بین نیروگاهها و مصرفکنندگان برقرار شود.
وی هشدار داد که اگر این روند ادامه یابد، در ۱۰ سال آینده کشور با کمبود ۳۷ هزار مگاواتی مواجه خواهد شد.
وی افزود که نیاز برق زمستانی حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار مگاوات است و وابستگی شدید به سوخت گاز مشکلساز شده است.
او تأکید کرد که انرژی تجدیدپذیر تنها در پیک روز مؤثر است و نیاز شب را پوشش نمیدهد.
او افزود که «بدون تغییرات اساسی در سیاستها، بحران برق تشدید خواهد شد.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز اخیرا اعلام کرد که بحران برق و قطعیهای مداوم آن در ماههای اخیر زندگی و کسبوکار مردم را مختل کرده است.
این خبرگزاری سوءمدیریت، کاهش ذخایر انرژی، خشکسالی و کسری بودجه را عوامل اصلی بحران برق دانسته است.
برخی کارشناسان نیز به نقش استخراج ارزهای دیجیتال در این بحران اشاره کردهاند.
چرا ایران با بحران برق مواجه است؟
