استعفای سعد حریری ، نقطه بلوغ اعتراضات لبنان
سعد حریری نخست وزیر لبنان، امروز عصر، ۷آبان۹۸ به کاخ بعبدا رفت و استعفای خود را تقدیم میشل عون رئیسجمهور لبنان نمود. حریری در توئیتی که در مسیر رفتن به کاخ بعبدا منتشر نمود، نوشت: «خواسته مردم را شنیدهام و هم اکنون برای تقدیم استعفای خود به کاخ ریاست جمهوری میروم». بیشک این عمل حریری، نشان دهنده بلوغ انقلاب مردم لبنان، و وارد شدن تحولات سیاسی این کشور، در مداری جدید است.
شروع تظاهرات مردم لبنان از ۲۵مهر۹۸ در اعتراض به وضع مالیات برای تماس تلفنی از طریق شبکه رایگان اینترنتی واتساپ بود. که دولت در مقابل واکنش شدید مردم، بلافاصله از اجرای این طرح منصرف شد. اکنون سیزده روز از آغاز شکلگیری این حرکت ملی و سراسری گذشته است و چون مردم لبنان حرفهای عمیقتری نسبت به سیاستمداران خود داشتند، در پروسه حرکت دوهفتهای خود جدیترین تضاد پایهای کشورشان را عرضه کردند که همانا برچیدن حکومت فرقهای در لبنان است.
لبنان کشوری است که از زمان استقلالش در سال۱۹۴۳ تاکنون، همواره تحتتاثیر دخالت کشورهای فرانسه، اسرائیل، سوریه و ایران بوده است و هنوز مردم لبنان بدرستی طعم آزادی واقعی را نچشیدهاند.
پس از استقلال کشور، بیروت بدلیل موقعیت خاصش، به عنوان مرکز تجارت و سرمایهگذاری رشد چشمگیری داشت و به عنوان عروس خاورمیانه شناخته میشد. اما لبنان نتوانست چندان مزه رفاه را بچشد و تاریخ سیاه لبنان، از جنگ اعراب و اسرائیل در سال۱۹۴۸ شروع شد و تاکنون نیز ادامه یافته.
وضع اقتصادی مردم لبنان، بطورکلی نسبت به مردم ایران و عراق بهتر است و آنها از آزادیهای اجتماعی بیشتری برخوردارند، اما اقتصاد لبنان شدیدا تحت فشار است و اکنون بیش از ۸۵میلیارد دلار بدهی دارد که هرساله شش ونیم میلیارد دلار نیز به آن اضافه میشود. اما مشکل اصلی لبنان ساختار سیاسی آنست که مانع جدی، برای شکلگیری یک دولت ملی و مستقل شده است.
بافت جمعیتی لبنان نیز مانند بقیه کشورهای خاورمیانه مختلط است و شامل مسیحیان و مسلمانان با فرقههای مختلف آن میشود. تقسیمبندی سیاسی کشور نیز با دخالت استعمار، بصورت قومی در قانون اساسیشان گنجانده شده است. همین سهمیهبندی قومی دلیلی جدی بر بسیاری مناقشات داخلی در این کشور بوده و هست. طبق قانون قومی–مذهبی حاکم بر لبنان، رییسجمهوری باید مسیحی مارونی، رئیس پارلمان مسلمان شیعه و نخست وزیر مسلمان سنی باشد.
تا قبل از آنکه رژیم آخوندی، در ایران بر سرکار بیاید، سوریه در لبنان دخالت زیادی داشت و از طریق احزاب وابسطه بخودش، در سیاست داخلی لبنان دخالتهای زیادی داشت. اما اکنون این رژیم ایران است که جای سوریه را گرفته است و با حمایت از حزبالله، مخاطرات سیاسی جدی را بر لبنان مستولی کرده است. هم اکنون نیمی از کابینه دولت لبنان را نمایندگان حزبالله و امل تشکیل میدهند و رئیس پارلمان هم نبیه بری، دبیرکلامل است. اما بخاطر حمایتهای مالی و تسلیحاتی زیادی که رژیم به حزبالله میکند، حسن نصرالله نقشی جدی در حوادث لبنان دارد.
پس از سه روز از شروع تظاهرات، سعد حریری یک اصلاحیه اقتصادی-مالیاتی را در بیانیهای ۲۴مادهای ارائه داد که مردم آنرا نپذیرفتند. پس از آن حسن نصرالله به میدان آمد و سعی کرد با توصیه رژیم، این حرکت مردمی را به دخالت کشورهایی چون آمریکا و سعودی و اسرائیل نسبت دهد. و تلویحا نیز تهدید کرد که میتواند نیروهای حزبالله را برای مقابله با تظاهر کنندگان به صحنه بفرستد. اما با گسترش انقلاب در سایر شهرها و استانها، حسن نصرالله هم فهمید که این موج انقلابی، قویتر از آن است که با تهدیدهای او عقب بنشینند.
سپس قاسم سلیمانی سرکرده نیروی قدس وارد صحنه شد تا از نزدیک عملیات سرکوبگرانه را کنترل کند. در بیروت چند بار تلاش نمودند که با وارد کردن نیروهای حزب الله، تظاهرات مردم را در میادین بهم بزنند و در میدان ریاض الصلح بیروت درگیریهایی پیش آمد. اما ارتش لبنان بطور جدی وارد شد و نگذاشت که مزدوران رژیم به هدفشان برسند.
هفته گذشته حزب الله جمعی از نیروهای خود را، در بعلبک به صحنه کشید و برای در هم شکستن تظاهرات مردم به صف تظاهرکنندگان حمله نموده و عدهای را نیز زخمی کردند. اما باز این مردم لبنان بودندکه در صحنه ماندند و بر خواستههایشان پای فشردند. این اعتراضات فقط به بیروت ختم نشده و مردم شهرهای طرابلس و عکار در شمال، تا بعلبک در شرق و صور و صیدا هم فعالانه وارد صحنه شدهاند.
اکنون عامه مردم لبنان بخوبی دریافتهاند که مشکل اصلی آنها دخالتهای رژیم آخوندی در کشورشان است که لبنان را بگروگان گرفته است و با حمایت از حزبالله میخواهد سیاستهای منطقهای خود را پیش ببرد. به همین دلیل هم شعار آنها از شعارهای صنفی و بهبود وضعیت اقتصادی، به شعار «اسقاط النظام» تغییر یافته است.
بیشک وضعیت لبنان با عراق قابل مقایسه نیست و اگر در این روزها مردم محروم عراق با چنگ و ناخن دارند از حرکت انقلابی خود دفاع میکنند وتا بحال صدها کشته وهزاران مجروح دادهاند، در لبنان وضعیت فرق میکند و اگر امروز سعد حریری مجبور به استعفا شد نقطه تحول مهمی است که حوادث بعدی از این مسیر خواهد گذشت.







